Dokumentet e fundit të publikuara nga Departamenti Amerikan i Drejtësisë si pjesë e hetimit për Jeffrey Epstein zbulojnë akuza tronditëse për përfshirje të mundshme të një shtetasi të Maqedonisë, profesor në Universitetin e Kolumbias – në eksportimin e trurit të njerëzve nga Maqedonia e Veriut me qëllim fundor, eksperimente shkencore në Shtetet e Bashkuara.
Në një email që mban titullin: Ilaçi 50-vjeçar që mund të zgjidhë krizën e vetëvrasjeve në Amerikë, të dërguar me datë 5 shkurt 2019-të, me emër dërguesi dhe marrësi të censuruar, thuhet se nga Maqedonia kanë mbërritur në SHBA rreth 1000 tru njerëzish, disa prej tyre nga persona që kanë kryer vetëvrasje.
Hetimi nuk përmban asnjë informacion nëse familjet e të ndjerëve dhanë pëlqimin e tyre për një përdorim të tillë të organeve, as nëse institucionet shtetërore ishin në dijeni ose dhanë leje për një lëvizje të tillë.
Në emailin e datës 5 shkurt 2019, diskutohen kërkime që lidhen me shkaqet dhe aspektet biologjike të vetëvrasjeve. Në dokumente përmenden gjithashtu shkencëtarë nga disa universitete të njohura amerikane, duke përfshirë Pittsburgh, Columbia, New York dhe Yale.
Në pjesën për Maqedoninë, thuhet se “vendi i vogël ballkanik siguron “material” referuar organit të trurit tek njerëzit, falë një anëtari të fakultetit të Universitetit të Kolumbias i cili vjen nga atje dhe ndihmoi në organizimin e të gjithë procesit”.
Sipas përshkrimit, organet janë dërguar menjëherë pas heqjes, janë transportuar me aeroplan nën eskortë speciale dhe u dërguar me anije në Shtetet e Bashkuara.
Atje, ata kanë përfunduan në kuti speciale, të shënuara me kode, sipas anës së trurit dhe datës së marrjes, pa specifikuar vendin ku organet i nënshtroheshin më pas procedurave eksperimentale.
Megjithatë, ish-drejtori i Institutit të Mjekësisë Ligjore në Shkup, profesori Aleksej Duma, ka deklaruar për Deutsche Welle se përfshirja e Maqedonisë së Veriut në projekt ishte ligjore dhe pjesë e një bashkëpunimi ndërkombëtar shkencor.
Sipas Dumës, shkencëtarë amerikanë të lidhur me Universitetin e Kolumbias kanë krijuar një bankë të madhe të trurit njerëzor për kërkime mbi vetëvrasjen, skizofreninë dhe çrregullime të tjera psikiatrike, me rreth 1 000 mostra nga disa vende. Maqedonia e Veriut, sipas tij, ka kontribuar me vetëm 10 deri në 15 mostra në vit.
“Ishte projekti më i madh ndërkombëtar në të cilin kemi marrë pjesë”, tha Duma, duke theksuar se çdo mostër është dërguar me dokumentacion të plotë, me miratim nga Komitetet e Etikës në Maqedoni dhe në SHBA, ka kaluar procedurat doganore dhe është transportuar nën kushte të rrepta, në temperatura deri në -80 gradë Celsius.
Ai mohoi çdo përfitim personal ose institucional nga procedura dhe sqaroi se shifra prej 1 000 trurësh nuk i referohet Maqedonisë, por koleksionit total nga disa shtete.
Duma pranoi se nuk mban mend nëse në atë periudhë kërkohej gjithmonë pëlqimi i familjarëve, apo vetëm miratimi i Komitetit të Etikës dhe një letër informuese, por theksoi se projekti ka prodhuar rezultate të rëndësishme shkencore. Sipas tij, kërkimet kanë ndihmuar në identifikimin e ndryshimeve morfologjike në tru që lidhen me vetëvrasjen, në kuptimin më të thellë të lidhjes mes skizofrenisë dhe vetëvrasjes, si dhe kanë sjellë përfitime për Maqedoninë, përfshirë pajisje laboratorike, trajnime dhe mundësi doktorature për studiuesit e rinj./PiranjatNews
