Shkruan Matilda Kurti
Agjërimi nuk është një shpikje e kohëve moderne dhe as një praktikë që i përket vetëm një feje. Ai është një nga aktet më të vjetra shpirtërore të njerëzimit — një urë lidhëse mes njeriut dhe Zotit, një thirrje për përulësi dhe reflektim. Është ai dimension i heshtjes që nuk kërkon daulle dhe valle por kërkon ndërgjegje.
Në Bibla, agjërimi shfaqet si një akt i thellë përgatitjeje shpirtërore. Moisiu agjëroi për 40 ditë në malin Sinai përpara se të merrte Ligjin — një moment që mund të përmblidhet si “nga Sinai në Ramazan: kuptimi i vërtetë i agjërimit”. Po kështu, Jezus Krishti agjëroi në shkretëtirë, larg syve të botës, në një akt që sot mund të përshkruhet si “agjërimi pa praninë e dukjes tek të tjerët, jo me kamera por para Zotit i përhulur”.
Dhe vetë Jezusi e bën të qartë në Ungjillin sipas Mateut: kur agjëroni, mos e bëni për t’u dukur. Kjo nuk është thjesht një këshillë morale — është një vijë ndarëse mes besimit dhe shfaqjes, mes asaj që mund të quhet “mes Zotit dhe publikut dhe këtu lind pyetja: ku po e çojmë agjërimin në ditët e sotme?”
E njëjta frymë vazhdon në Kurani, ku agjërimi nuk paraqitet si ritual formal, por si rrugë drejt devotshmërisë:
“O ju që besuat! Agjërimi u është bërë detyrë ashtu siç u ishte bërë edhe atyre para jush, që të bëheni të devotshëm.” (El-Bekare 2:183)
Në traditën e Muhamedi, agjërimi lidhet drejtpërdrejt me vazhdimësinë e agjerimit të profetëve. Kur ai pa agjërimin e hebrenjve për nder të shpëtimit të Musait, tha: “Ne jemi më afër Musait se ju”. Një pohim që e vendos agjërimin përtej ndarjeve — si një akt universal.
Pra, në thelb, agjërimi është: përulësi, vetëpërmbajtje, reflektim dhe një marrëdhënie e sinqertë me Zotin.
Por në realitetin e sotëm, sidomos gjatë muajit të Ramazani, kjo marrëdhënie shpesh sfidohet nga një fenomen tjetër: ekspozimi.
Ajo që dikur ishte një moment i thjeshtë — iftari — po shndërrohet në shumë raste në një skenë publike. Tavolina të mbushura me tepri, prani kamerash, figura politike dhe publike që organizojnë darka luksoze. Një transformim që mund të përmblidhet si “nga sakrifica fizike dhe shpirtërore, te shfaqja mediatike e dukjeve mondane: ky është transformimi i agjërimit sot”.
Këtu lind një kontrast i fortë: nga njëra anë “agjërimi si akt shpirtëror”, ku ti pêrgjunjesh para Zotit i cili njeh bredinë tënde, nga ana tjetër “agjërimi në epokën e kamerave”.
Por në fakt iftari, në thelbin e tij, nuk është spektakël. Ai është mirënjohje pas një dite sakrifice, është ndarje me të tjerët, është barazi në urinë që të gjithë ndjejnë. Do të thotë të ndash urinë dhe sakrificën me të tjerët, jo babëzinë.
Kur Jezusi agjeroi 40 ditë, shkoi në shkretëtirë, vetëm para syve të zotit. Sot atij i drejtohet gjithë bota me lutje. Si dukemi sot në sytë e zotit kur ata që ishin të zgjedhurit e tij shkuan agjeruan larg syve të njerëzve. A ka kuptim sot ai kur kthehet në event, në imazh, në propagandë pse jo votash dhe militantësh? — atëherë lind ajo që mund të quhet pa hezitim: “ përulësia zëvendësohet nga propaganda”. Por a ka vlerë para Zotit? Jo në këtë rast ne shohim vlerën e njerëzve që duhet të na ndjekin kundrejt vlerës së faljes së Zoit.
Bibla e thotë qartë, tek Libri i Isaisë: agjërimi i vërtetë nuk është ai që shfaqet, por ai që shoqërohet me drejtësi, mëshirë dhe ndihmë për të varfrit. Ndërsa në Islam, çdo vepër matet me qëllimin — nijetin.
Dhe pikërisht këtu qëndron thelbi i problemit sot:
mes besimit dhe imazhit, cili po fiton? Vota dhe lakmia për pushtet tek njerëzit dhe nga njerëzit. Jo mëshira dhe pushteti prej Zotit.
Nëse agjërimi bëhet për t’u parë dhe jo për t’u ndjerë, për t’u transmetuar dhe jo për t’u përjetuar, atëherë rrezikon të humbasë atë që e bën të shenjtë.
Sepse në fund, një e vërtetë mbetet e pandryshuar:
agjërimi nuk është spektakël, por është sakrificë, në çdo besim.
