“Në një luftë ku nuk ka fitues, kryeministri izraelit duket se do të jetë humbësi më i madh, ndërsa hyn në një armëpushim të brishtë dhe të pasigurt me Iranin”, shkruan gazaeta britanike The Guardian për Benjamin Netanyahun, duke ndjekur reagimet brenda Izraelit pas armëpushimit të shpallur nga SHBA-të dhe Irani në orët e para të së mërkurës.
Siç vëren gazeta britanike, “vlerësimi i shërbimeve të inteligjencës amerikane se parashikimet izraelite për ndryshimin e regjimit dhe revolucionin në Iran ishin “qesharake” rezultoi të ishte i saktë. Vlerësimi izraelit se lufta do të zgjaste, në rastin më të mirë, disa ditë dhe në rastin më të keq disa javë, rezultoi tragjikisht i gabuar”.
Gjithashtu vihet në pah se “edhe dy ditë para shpalljes së armëpushimit, sipas Kanalit 12 të Izraelit, Netanyahu po i bënte presion Donald Trump që të mos binte dakord”.
Gozhdët e opozitës
“Nuk ka pasur kurrë një katastrofë të tillë politike në të gjithë historinë tonë. Izraeli nuk ishte as afër tryezës së bisedimeve kur u morën vendime që kishin të bënin me thelbin e sigurisë sonë kombëtare. Ushtria bëri gjithçka që iu kërkua të bënte dhe publiku tregoi rezistencë të jashtëzakonshme, por Netanyahu dështoi politikisht, dështoi strategjikisht dhe nuk arriti asnjë nga qëllimet që i vuri vetes. Do të duhen vite për të riparuar dëmin që shkaktoi, për shkak të arrogancës, neglizhencës dhe mungesës së planifikimit strategjik”, shkroi udhëheqësi i opozitës në Izrael , Yair Lapid në X.
Kreu i Partisë Demokratike të krahut të majtë, Yair Golan e përsëriti këtë ndjenjë, duke e quajtur armëpushimin një “dështim strategjik” nga Netanyahu.
“U premtua një fitore dhe siguri historike për breza, dhe në realitet morëm një nga dështimet më serioze strategjike që Izraeli ka përjetuar ndonjëherë. Ky është një dështim i plotë që rrezikon sigurinë e Izraelit për vitet që vijnë”, tha ai.
Ai rrezikoi gjithçka dhe dështoi.
Sipas Guardian “realiteti është se Netanyahu rrezikoi gjithçka në luftë dhe, duke dështuar të sigurojë rënien e regjimit teokratik, sekuestrimin e rezervave të uraniumit të pasuruar shumë të Teheranit ose një dobësim të konsiderueshëm të shtetit, ai ka dëmtuar pozicionin ndërkombëtar të Izraelit, i cili tashmë ishte dëmtuar rëndë nga veprimet e tij në Gaza”.
Nga ana tjetër, sipas raportit, në fushën e sigurisë, pavarësisht pretendimeve të Trump, forca e Gardës Revolucionare është forcuar, pasi Teherani ka arritur, të paktën për momentin objektivin e tij kryesor: mbijetesën e një sulmi njëmujor nga dy prej ushtrive më të fuqishme në botë. Sulmet kanë lënë një regjim të plagosur, por ende të paprekur, me asete të konsiderueshme ushtarake, i cili ka të ngjarë të kërkojë riarmatim të shpejtë ndërsa kërkon mundësi për hakmarrje.
Këmbëngulja e Netanyahut për të vazhduar sulmet në Libanin jugor gjithashtu duket arrogante, duke pasur parasysh se qëllimi i deklaruar i Izraelit për të krijuar një zonë të re sigurie e sjell atë në konflikt të drejtpërdrejtë me Hezbollahun, i cili ka provuar veten të jetë veçanërisht i aftë të luftojë në tokën e vet.
Humbja e besimit në SHBA
Pasojat publike dhe diplomatike mund të jenë edhe më serioze. Në SHBA, në veçanti, konsensusi politik që ka ekzistuar që nga vitet 1960 duket se po shembet. Roli i Izraelit në shtyrjen e Trump në luftë me Iranin është kritikuar si nga progresistët ashtu edhe nga lëvizja e ekstremit të djathtë Maga, ndërsa mbështetja e përgjithshme për Izraelin është në nivelin më të ulët historik edhe midis votuesve hebrenj.
Ka edhe pasoja politike të brendshme për Netanyahun, në një vit zgjedhor në Izrael. Në vend që të transformojë situatën e sigurisë së vendit, ai po del nga lufta pa arritur asnjë nga qëllimet e tij kryesore.
Udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei, mund të ketë vdekur, por ai është pasuar nga djali i tij i linjës së ashpër. Në vend që të mbyllë çështjen bërthamore, plani 10-pikësh i Teheranit që Trump e ka përshkruar si bazë për negociata duket se përfshin pranimin e të drejtës së Iranit për të pasuruar uranium, diçka që ai vetë e ka mohuar.
Për momentin, bisedimet SHBA-Iran duken më shumë si kuadri i marrëveshjes bërthamore të Barack Obamës të cilën Netanyahu kërkoi ta minonte dhe nga e cila Trump u tërhoq – sesa një realitet i ri.
“Cili është roli i tij tani?”
Për disa, si analisti ushtarak i Haaretz, Amos Harel, dështimi ishte i integruar në planet e Netanyahut. “Shumë nga dobësitë si të administratës aktuale amerikane ashtu edhe të sistemit izraelit nën Netanyahun u bënë të dukshme: prirja për të marrë rreziqe bazuar në pritje të pabaza, planet e dyshimta, përbuzja për ekspertët dhe presioni agresiv për t’u bashkuar me udhëheqjen politike”, tha ai.
Nuk kaloi pa u vënë re që, pasi siguroi luftën që kërkoi dhe e pa atë të dështonte, Netanyahu nuk ka gjasa të ketë përsëri një mundësi të tillë me mbështetjen amerikane.
“Duke pasur parasysh se kjo ka qenë një element kryesor i narrativës së tij politike për vite me radhë, lind pyetja: cili është roli i tij tani? Është hera e katërt radhazi, në Gaza, një herë në Liban dhe dy herë në Iran që premtimet e tij për fitore absolute dhe eliminimin e kërcënimeve ekzistenciale kanë rezultuar të zbrazëta.”
