Shkruan Qamil Gjyrezi
Orkestra Simfonike e Forcave të Armatosura luajti mbrëmë në Shkodër më 28 Shkurt, në Teatri “Migjeni”, dy vepra shumë të njohura të repertorit klasik, Haydn – ‘Simfonia Concertante’ dhe Schumann – ‘Simfonia Nr. 2’ . Të dyja veprat e mëdha klsike, simfonitë kërkojnë nivel të lartë teknik dhe muzikor nga isntrumentistët dhe dirigjentët. Simfonia është niveli më i lartë i lojës së muzikës.
Një simfoni është një kompozim muzikor i zgjeruar në muzikën klasike perëndimore për orkestër. Kur orkestra luan simfoni, këkon nivel të lartë teknik dhe formim muzikor. Koncerti mbrëmë ishte një ngjarje ‘fantastike’ muzikore, mbasi në Shkodër nuk është luajtur prej vitesh një zhanër si simfonia. Aftësia dhe fuqia artistike e ‘Osfa Orkestra Simfonike’ është se janë të gjithë instrumentistë të rinj, të pranuar me një konkurs prej një jurie me 9 personalitete të muzikës shqiptare dhe bëjnë prova, koncerte dhe audicione një herë në vit. Një rol të madh ka në krijimin e këtij formacioni muzikor, ka edhe violonçelisti i njohur Arben Skëndëri. Në titull shkruajta me ‘tinguj të rinj’, falë moshës, talentit muzikor, organizimit, studimeve, instrumentistët e rinj te kësaj orkestre, me aftësitë dhe pasionin që ka një muzikant i ri, për të interpretuar muzikë.
Në pjesën e parë, orkestra simfonike luajti nga Joseph Haydn, ‘Simfonia koncertante’ me solistë katër spalat e O.S.F.A-së, Violinë – Xhudi Dodaj, Cello – Remino Sula, Oboe – Gëzim Toskaj, Fagot – Erald Ibraliu dhe Dirigjent Harlen Nikolli në një interpretim shumë të angazhuar e me nivel të lartë instrumental dhe artistik. Violinistja Dodaj luante solo shumë mirë teknikisht dhe muzikalisht dhe me stil dhe tingull të lartë klasik. Remino Sula luante në V/Cello shumë pastër dhe me emocion e tingull të veçantë. Kurse oboisti Toskaj dhe fagotisti Ibraliu luanin në instrumentët e tyre me tingull dhe teknikë brilante. Sinfonia Concertante u drejtua me shumë profesionalizëm nga dirigjenti Harlen Nikolli.
Sinfonia Concertante në Si♭ maxhor nga Joseph Haydn u kompozua në Londër midis shkurtit dhe marsit 1792. Besohet të jetë një përgjigje ndaj veprave të ngjashme të kompozuara nga Ignaz Pleyel, një ish-student i Haydn-it, të cilin gazetat londineze e promovonin si një ‘rival’ të Haydn-it.
Ne pjesen e dytë të koncertit orkestra luajti nga Robert Schumann – Simfonia Nr. 2 me dirigjent Laerti Qazimi. Simfonia në Do maxhor nga kompozitori gjerman Robert Schumann u botua në vitin 1847 si Simfonia e tij Nr. 2, Op. 61. Simfonia i kushtohet Oscar I-rë, mbretit të Suedisë dhe Norvegjisë. Schumann filloi të skiconte simfoninë më 12 dhjetor 1845 dhe kishte një draft të plotë të të gjithë veprës deri më 28 dhjetor. Depresioni dhe shëndeti i tij i dobët, përfshirë zhurmën në veshë, e penguan atë ta përfundonte veprën deri më 19 tetor. Shkruajta pak informacion për Simfoninë 2-të Robert Schumann, mbasi është një vepër e plotë dhe shumë e njohur për skenën europiane dhe botërore. Simfonia 2-ts e Schumann është e përbërë nga koha e I-rë Sostenuto assai – Allegro, ma non troppo, koha e II-të Scherzo: Allegro vivace, koha e III-të. Adagio espressivo, dhe koha IV-tët Allegro molto vivace. Orkestra e luajti nën drejtimin e Laerti Qazimit simfoninë 2, të Schumann me nivel shumë të lartë, artistik dhe kulturor. Koha e I-rë fillon me një korale të ngadaltë me instrumentët e tunxhit, elementë të të cilit përsëriten nëpër këtë kohë. Koha e II-të është një skerco në Do maxhor me dy trio, pjesa kryesore e të cilave thekson fuqishëm akordin e zvogëluar. Koha e III-të është një kohë sonate në Do minor, me karakterin e një elegjie, pjesa e saj e mesme ka një ‘teksturë të fortë kontrapunktike’. Finalja është në një formë sonate të trajtuar shumë lirshëm, tema e saj e dytë lidhet me temën hapëse të Adagio-s. Koralja e ngadaltë me instrumentët e tunxhit në kohën e I-ë, skerco në Do maxhor me dy trio në kohën e II-të, sonate në Do minor, me karakterin e një elegjie në kohën e III-të dhe finalja e simfonisë në formë sonate, u drejtuan dhe u luajten shumë mirë muzikalisht dhe teknikisht nga dirigjenti Laerti Qazimi dhe instrumentistët e orkestrës. Koncerti i mbrëmshëm ishte ishte me një nivel të lartë për nga përzgjedhja e repertorit dhe loja e instrumentistëve dhe dirigjentëve. Publiku jo vetëm i Shkodrës , por në të gjithë Shqipërië e kanë të nevojshme dhe të domosdoshme kryesisht të rinjtë të dëgjojnë dhe të marrin pjesë në koncerte me nivel të të tillë. Muzika urbane ka ndikuar shumë negativisht tek publiku, duke sunduar estetikisht dhe kulturalisht. Një koncert i kësaj natyre në çdo vend të BE-së, ndiqet me shumë vëmendje dhe kënaqësi, biles spektatori duhet të blejë një biletë që kushton deri në 50 Euro. Përkundrazi mbrëmë koncerti në Teatrin ‘Migjeni’ ishte falas dhe salla shume komode e teatrit ishte me ngrohje. Të gjithë institucionet e kulturës, universiteti, shkollat e mesme, sidomos shkolla artistike ‘Prenk Jakova ‘, duhet të punojnë me të rinjtë duke edukuar muzikën klasike, krahas zhanreve të tjera moderne, mbasi ka ndikim të madh psikologjik dhe qytetar.
Johann Wolfgang von Goethe shkruante se: ‘Muzika klasike shpesh përshkruhet si “arkitekturë e lëngshme” (Goethe) ose “shkurtim i emocioneve”, duke ofruar një strehë të përjetshme dhe emocionale. Thënie të famshme nxjerrin në pah fuqinë e saj për të “larë nga shpirti pluhurin e jetës së përditshme” dhe rolin e saj si një gjuhë universale që lidh zemrën dhe mendjen’.
