Shkruan Norges Mema, muzikolog
Veprimtaria dhe Kontributet Kryesore
Mësimdhënia dhe Akademia:
Është lektor dhe kontribues shumëvjeçar në Universitetin e Shkodrës “Luigj Gurakuqi” (UNISHK), në Fakultetin e Shkencave të Edukimit, dega e Psikologjisë.
Veprat e Botuara:
„Terapia e artit: (këshillimi ekspresiv) – Psikologjia e artit për degën e psikologjisë“ (botuar nga Camaj-Pipa, Shkodër, 2007), një tekst akademik mbi terapinë e artit, psikoanalizën, poezinë dhe muzikën si formë shërimi e komunikimi.
„Studim për muzikologjinë psikoanalitike“ (promovuar në nëntor 2024 pas një pune 20-vjeçare), një vepër që lidh psikoanalizën tradicionale me atë të muzikës.
Studime dhe trajtesa të tjera:
Ka trajtuar psikologjinë e këngës popullore shkodrane, duke e parë atë si pasqyrë të shpirtit dhe mentalitetit të qytetit të Shkodrës. Është aktiv në kumtesa, leksione dhe aktivitete me studentë (si p.sh. mbi temën “Arti dhe Muzika si Formë Sublimimi Psikik”) mbi rolin e artit në shëndetin mendor.
Terapia përmes artit dhe mënyra se si arti ndihmon në shëndetin mendor. Muzikologjia psikoanalitike dhe qasja e tij ndaj analizës së muzikës. Psikologjia e këngës shkodrane dhe studimet e tij mbi shpirtin artistik të qytetit.
Prof. Qamil Gjyrezi mban një profil unik ndërdisiplinor në Shqipëri si pedagog, instrumentist, muzikolog dhe organizator. Puna e tij shtrihet përtej auditorëve të universitetit, duke prekur thellë trashëgiminë kulturore dhe mendimin muzikor modern.
Muzikologjia moderne dhe avangarda:
Në studimet e tij më të fundit të Muzikologjisë Psikoanalitike, ai nuk analizon vetëm muzikën klasike tradicionale. Ai sjell një panoramë të gjerë të mendimit muzikor modern e bashkëkohor, duke trajtuar kontekste komplekse të kompozitorëve të mëdhenj të avangardës botërore si Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, Olivier Messiaen, Luciano Berio dhe Paul Hindemith.
Kërkimi i thesareve të humbura shkodrane:
Si një kërkues i dedikuar i arkivave muzikore, Gjyrezi ka punuar për nxjerrjen në dritë të partiturave të rralla historike. Një nga kontributet e tij specifike është studimi i trashëgimisë shpirtërore të At Bernardin Palajt (frat françeskan dhe mbledhës i çmuar i folklorit), duke bashkëpunuar me profesorë si Lukë Mllugja për të dokumentuar këto thesare muzikorë. Ai është një zë i fuqishëm që kërkon digjitalizimin e partiturave të vjetra që rrezikojnë të humbasin.
Gërshetimi i muzikës me semiotikën:
Ai ka udhëhequr simpoziume shkencore dhe takime studentore ku ka trajtuar tema si “Muzika dhe Semiotika” (shkenca e shenjave dhe simboleve). Ai e sheh performancën muzikore si një gjuhë pre-verbale (para-gjuhësore) që komunikon direkt me pavetëdijen e njeriut.
Angazhimi publik dhe qytetar:
Përveç anës akademike, ai njihet në Shkodër si një intelektual aktiv që shpreh publikisht opinionet e tij mbi urbanistikën, zhvillimin e turizmit në vijën liqenore të Shkodrës, e madje edhe mbi ndikimin psikologjik që sporti (si p.sh. ekipi i Vllaznisë) ka te fëmijët dhe rinia e qytetit.
