Shkruan Qamil Gjyrezi
Mbrëmë në Teatrin ‘Migjeni’ të Shkodrës ishte koncerti i radhës së Orkestrës Rinore e Ballkanit Perëndimor. Kjo natë ishte konceptuar ndyshe nga koncertet e në Kishën katolike ‘Don Bosko’ dhe në Institutin e Kulturës Turke ‘Yunus Emre’ . Qëllimi i këtij koncerti prezantim ishte: ‘Le të njohim orkestrën’ Koncert edukues për fëmijë, të rinj e familjarë. Prezantues ishte dirigjenti Desar Sulejmani dhe dirigjent Vuk Wolkov Popoviç. Në fillim të koncertit, dirigjenti Desar Sulejmani spjegoi shumë saktë, analizoi për publikun në sallë, strukturën e veprës së Benjamin Britten. Udhëzuesi, guida e Orkestrës për të Rinj është kompozuar për orkestër simfonike që përbëhet nga instrumentet e mëposhtme: Instrumente e frymës, fiati: pikolo, dy flauta, dy oboe, dy klarineta në Si♭ dhe La, dy fagotë.
Instrumentet e tunxhit: katër korno në F, dy tromba në Do, dy trombonë, një trombon bas, një bas tube. Perkusioni: timpani, drum bas, cembalo, dajre, triangolo, snare drum, woodblock, ksilofon, kastanjeta, tamtam, Whip. Instrumentet e harqeve: harpë, violinë e parë dhe e dytë, viola, violonçel, kontrabas. Udhëzuesi, guida e të rinjve për Orkestrën, Op. 34, është një kompozim muzikor i vitit 1945 nga Benjamin Britten me nëntitull ‘Variacione dhe Fugë mbi një Temë të Purcell’. U bazua në kohën e dytë (një rondeau) të suitës Abdelazer. Fillimisht u porosit për filmin dokumentar edukativ britanik të quajtur ‘Instrumentet e Orkestrës’, i publikuar më 29 nëntor 1946, me regji nga Muir Mathieson dhe me Orkestrën Simfonike të Londrës të dirigjuar nga Malcolm Sargent.
Sargent gjithashtu dirigjoi premierën e koncertit më 15 tetor 1946 me Filarmoninë e Liverpulit në Sallën e Filarmonisë, Liverpul, Angli. Vepra bazohet në Rondeau nga muzika e rastësishme e Henry Purcell deri te Abdelazer i Aphra Behn, dhe është strukturuar, në përputhje me planin e filmit dokumentar origjinal, si një mënyrë për të treguar ngjyrat e tonit dhe kapacitetet e seksioneve të ndryshme të orkestrës. Në hyrje, tema fillimisht luhet nga e gjithë orkestra, pastaj nga secila familje kryesore e instrumenteve të orkestrës: së pari instrumentet frymore prej druri, pastaj instrumentet prej tunxhi, pastaj harqet dhe së fundmi nga perkusioni. Çdo variacion paraqet më pas një instrument të veçantë në thellësi, duke kaluar përgjithësisht nëpër secilën familje nga instrumentet me frekuencë më të lartë tek ato me frekuencë më të ulët. Për shembull, variacioni i parë paraqet pikolon dhe flautat; secili anëtar i familjes së instrumenteve frymore prej druri merr një variacion, duke përfunduar me fagotin. Instrumentet frymore pasohen nga harqet, instrumentet e tunxhit dhe së fundmi perkusioni.
Pasi e gjithë orkestra është ‘çmontuar’ në këtë mënyrë, ajo rimontohet duke përdorur një fugë origjinale e cila fillon me pikolon, e ndjekur nga të gjitha instrumentet frymore prej druri, harqet, instrumentet e tunxhit dhe perkusioni me radhë. Pasi të gjithë të kenë hyrë, instrumentet e tunxhit ri-prezantohen (me një goditje në tamtam) me melodinë origjinale të Purcell.
Koncert prezantimi ishte me nivel të lartë artistik duke filluar me prezantimin e dirigjentit Desar Sulejmani, spjegimin e sektorëve të orkestrës dhe loja me nivel të lartë e dirigjentit Vuk Wolkov Popoviç. Orkestra e të Rinjve luan shumë mirë, me teknikë të lartë dhe tingull të veçantë. Pjesmarrja e fëmijëve në skenë është me shumë vend për të kuptuar se si funksionon një orkestër simfonike, instrumentët, shumë familjare dhe me vlera edukuese muzikore. Koncerti i mbrëmshëm ishte edhe një parapregatitje për koncertin e fundit të orkestrës me autor shumë të njohur si Dukas, Enescu, Respigi, Wagner dhe supriza muzikore nga Shkodra, në ‘Teatrin Migjeni’, për spektatorin shkodran të titulluar: ‘Me dashni nga Shkodra, drejt skenave europiane’. Si përfundim po citoj një thënie për aftësinë e muzikës për të lidhur, bashkuar popujt, kulturat e ndryshme: ‘Roy Ayers deklaronte se “bukuria e vërtetë e muzikës është se ajo lidh njerëzit”, dhe Sarah Dessen e quante muzikën “bashkuesi i madh”.
