Shkruan Zef Ndreka
Kjo vepër e re e Pashk Përvathit nuk paraqet thjesht një episod historik, por ndërton një rrëfim simbolik ku historia, besimi dhe identiteti kombëtar ndërthuren në një kompozim të vetëm.
Në qendër të pikturës qëndron Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, i hipur mbi kalin e bardhë, me mantelin e kuq dhe përkrenaren që e bën menjëherë të dallueshëm. Ai nuk paraqitet si pushtues, por si prijës që hyn mes popullit të vet. Duart e ngritura të qytetarëve dhe të figurës që e pret krijojnë një atmosferë mirëseardhjeje, duke e kthyer momentin në një akt bashkimi më shumë sesa në një marshim ushtarak.
Një nga elementët më domethënës është ai që vihet në dukje. Në brendësi të kishës shfaqet një siluetë që ngjan me Krishtin, si një prani shpirtërore që bekon ardhjen e Skënderbeut. Pavarësisht nëse është një figurë e qëllimshme apo një sugjerim artistik, ajo i jep veprës një dimension metafizik. Kjo e zhvendos ngjarjen nga një takim thjesht politik në një mision që mbart edhe një kuptim moral e shpirtëror, bashkimin e shqiptarëve nën një ideal më të lartë.
Në sfond ngrihet Mali i Shëlbuemit, një simbol i njohur i peizazhit lezhjan, i vendosur nën një qiell të kthjellët. Drita e pastër nuk është vetëm element estetik, por që krijon ndjesinë e shpresës dhe të një dite vendimtare për fatin e Arbërisë. Edhe flamujt e kuq me shqiponjën dykrenare, megjithëse janë një simbol i njohur kombëtar, në këtë kompozim shërbejnë për të lidhur të kaluarën me vetëdijen kombëtare të sotme.
Përvathi tregon edhe një herë aftësinë e tij për të bashkuar besnikërinë historike me gjuhën poetike të pikturës. Ai nuk e ngarkon skenën me dramë të tepruar, por me dinjitet, qetësi dhe solemnitet. Çdo figurë duket se ka një rol në ndërtimin e atmosferës së pritjes së një ngjarjeje që do të kulmonte me Kuvendin e Lezhës, një nga momentet më të rëndësishme të historisë shqiptare.
Në tërësi, “Mbërritja e Skëndërbeut në Lezhë” është një himn piktoresk për unitetin kombëtar. Ajo na kujton se momentet më të mëdha të historisë nuk lindin vetëm nga fuqia e armëve, por edhe nga bashkimi, besimi dhe vullneti për të ndërtuar një fat të përbashkët. Përmes kësaj vepre, Mjeshtri i Madh Pashk Përvathi e shndërron ngjarjen historike në simbol të përhershëm të kujtesës dhe identitetit shqiptar.
