Shkruan Albert Vataj
Njeriu gjithmonë ka qenë i joshur, sa nga ari po aq edhe nga rreziku. Thyerja e kufinjve nuk e ndali të luante me jetën. Adrenalina ishte fati që zgjodhi të luante. Jo gjithmonë fitoi, por kurrë nuk u mund.
Kjo foto është ikonik që të ndalon frymën dhe kap në mënyrë të përsosur epokën e guximtarëve të parë të rrokaqiejve në Amerikën e fillimshekullit të 20-të.
Njeriu në foto është John “Jammie” Reynolds, i njohur gjerësisht me pseudonimin “The Human Fly” (Njeriu Mizë). Ai ishte një nga akrobatët dhe ngjitësit urbanë më të famshëm të viteve 1910-1920.
Në foto, Reynolds shihet duke bërë një ekuilibër ekstrem në buzë të çatisë së një rrokaqielli në Nju Jork, rreth vitit 1915–1920. Struktura që ai ka ndërtuar për këtë numër akrobatik është sa e thjeshtë, aq edhe tmerruese, një tavolinë e zakonshme druri e vendosur pikërisht në cepin e kornizës së çatisë.
Gjithashtu mbi tavolinë, një karrige tradicionale stili Thonet (me dru të lakuar).
Dhe në majë, një karrige e dytë, ajo anon në dy këmbë, mbi të cilën ai qëndron i ulur, duke sfiduar gravitetin me këmbët e shtrira përpara, i varur mbi humnerën e qytetit.
Ajo që e bën edhe më magjepsëse këtë foto është veshja e tij.
John “Jammie” Reynolds nuk mban rroba cirku apo rripa sigurimi, por është i veshur me këmishë të bardhë, jelek dhe pantallona serioze, duke e bërë aktin të duket pothuajse “i zakonshëm” dhe elegant për kohën.
Në fillim të shekullit të 20-të, me ndërtimin e rrokaqiejve të parë prej çeliku në qytete si Nju Jorku, Çikago dhe Filadelfia, lindi një fenomen i ri kulturor: “Human Flies” (Njerëzit Mizë). Këta ishin performues rruge apo akrobatë që ngjitnin muret e jashtme të ndërtesave të larta pa asnjë litar sigurimi, vetëm me duart e tyre, përpara mijëra spektatorëve që mblidheshin poshtë për t’i parë me gojë hapur.
John “Jammie” Reynolds ishte ndër më të njohurit e këtij zanati të rrezikshëm. Ai shpesh i kombinonte ngjitjet me numra ekuilibri si ky në foto, duke shfrytëzuar mobilje të thjeshta direkt në tarracat e ndërtesave ku sapo ishte ngjitur. Këto shfaqje shpesh bëheshin për të reklamuar filma, për të mbledhur para për bamirësi (si p.sh. gjatë Luftës së Parë Botërore) ose thjesht për argëtimin e masave.
Shumë njerëz sot e shohin foton dhe dyshojnë nëse është e vërtetë, duke pasur parasysh mungesën e teknologjisë moderne. Në fakt:
Guximi ishte 100% i vërtetë: Reynolds dhe kolegët e tij të asaj kohe, si Harry Gardiner apo Dan Goodwin, performonin realisht në lartësi të tilla pa asnjë rrjetë apo litar poshtë tyre. Shumë prej tyre, fatkeqësisht, e humbën jetën gjatë këtyre tentativave përgjatë viteve.
Fotografët e asaj kohe shpesh zgjidhnin kënde specifike për të ekzagjeruar ndjesinë e rënies së lirë. Megjithatë, edhe pse poshtë tavolinës mund të ketë pasur një pjesë të vogël tarrace të zgjatur (ndonjëherë vetëm nja dy metra më poshtë), çdo gabim i vogël në atë lartësi dhe erë të fortë do të kishte qenë fatal.
Kjo foto mbetet një dëshmi magjepsëse e një epoke kur njerëzit ishin të joshur pas thyerjes së kufijve fizikë dhe kur qytetet po rriteshin vertikalisht drejt qiellit.
Promoted Content
