Shkruan Zef Ndreka
Shqipëria duket se po hyn në një fazë të re të orientimit të saj strategjik, duke u shkëputur gjithnjë e më shumë nga ndikimet historike që kanë lënë gjurmë të thella në zhvillimin e vendit. Për shumë shqiptarë, periudha e Perandorisë Osmane përfaqëson një epokë të gjatë prapambetjeje, gjatë së cilës identiteti kombëtar dhe gjuha shqipe u përballën me vështirësi të mëdha.
Në këtë këndvështrim, nuk është e çuditshme që zhvillimet e fundit gjeopolitike, përfshirë afrimin e Shqipërisë me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj, të kenë ngjallur reagime të forta nga aktorë të ndryshëm rajonalë. Debatet mbi projektet strategjike, në Porto Romano apo në ishullin e Sazanit, tregojnë se interesat ndërkombëtare në rajon janë të shumta dhe shpeshherë përplasen.
Po ashtu, lindin pyetje të arsyeshme nëse në protestat që zhvillohen në Shqipëri mund të ketë përpjekje për ndikim nga grupe ose aktorë të jashtëm, krahas pakënaqësive reale të qytetarëve. Në raste të tilla, transparenca, hetimi i fakteve dhe vigjilenca institucionale janë të domosdoshme, në mënyrë që protestat qytetare të mos shfrytëzohen për interesa që nuk lidhen me të mirën e Shqipërisë.
Në fund të fundit, çdo qytetar ka të drejtën të protestojë për problemet që e prekin. Por po aq e rëndësishme është që Shqipëria të mbrojë sovranitetin e saj dhe të mos lejojë që zhvillimet e saj politike të diktohen nga interesa të huaja, cilado qoftë origjina e tyre, nga Serbia, nga Greqia, nga Rusia apo nga Irani.
Sepse Shqipëria realisht ndodhet në një moment të rëndësishëm të historisë së saj, ku orientimi euroatlantik nuk është më thjesht një zgjedhje politike, por një përcaktim strategjik. Ky orientim prek interesa të ndryshme gjeopolitike dhe, për pasojë, është e natyrshme që të shoqërohet me reagime dhe përplasje sjelljesh.
Duke e parë kështu, çdo zhvillim që lidhet me investimet strategjike, praninë e aleatëve të NATO-s apo projektet me rëndësi të veçantë për sigurinë kombëtare, mund të bëhet objekt debatesh të forta. Gjithashtu, është e arsyeshme që institucionet të jenë vigjilente ndaj çdo përpjekjeje për ndikim të huaj në jetën politike dhe shoqërore të vendit.
Kjo nuk do të thotë se çdo protestë apo pakënaqësi qytetare është e nxitur nga jashtë, sepse problemet reale të qytetarëve ekzistojnë dhe meritojnë zgjidhje. Megjithatë, historia ka treguar se pakënaqësitë e brendshme mund të shfrytëzohen nga aktorë të ndryshëm për të avancuar interesa që nuk përkojnë me interesin kombëtar të Shqipërisë.
Prandaj, çdo zgjidhje duhet të zhvillohet me përgjegjësi, mbi fakte dhe transparencë. Mbrojtja e sovranitetit, e orientimit euroatlantik dhe e interesit kombëtar kërkon unitet, institucione të forta dhe qytetarë të informuar, jo përçarje apo manipulim, siç po ndodh me protestat e ditëve të fundit.
