Shkruan Zef Ndreka
Plani i Paqes, akt që sfidon historinë.
Sa herë që në skenën ndërkombëtare artikulohet fjala paqe, bota ndalet për një çast. Jo sepse njerëzimi nuk e ka dëgjuar më parë, por sepse çdo brez vazhdon të shpresojë se ndoshta këtë herë ajo do të jetë reale, e qëndrueshme, e prekshme.
Planet e paqes nuk janë vetëm dokumente diplomatike, por ato mbartin mbi vete ankthin, lodhjen dhe aspiratat e miliona njerëzve që jetojnë nën hijen e konflikteve.
Pritshmëritë janë gjithmonë të mëdha. Janë të mëdha sepse paqja në vetlvete përfaqëson më shumë se një marrëveshje politike. Paqja është rikthim i besimit, rikthim i sigurisë dhe i normalitetit.
Por bashkë me shpresën vjen edhe pesha e përgjegjësisë historike. Vendimet e marra në tryeza të tilla nuk i përkasin vetëm të tashmes, por ato formësojnë kujtesën kolektive dhe fatin e shoqërive për vite, ndoshta për dekada të tëra.
Historia ka treguar se paqja është e lehtë për tu shpallur, por e vështirë për tu ndërtuar. Ajo kërkon më shumë se nënshkrime dhe deklarata. Së pari kërkon vullnet, kërkon guxim politik dhe mbi të gjitha kërkon sinqeritet. Sepse paqja e vërtetë nuk matet në fjalë, por në jetën e përditshme të njerëzve, matet në stabilitet, matet në drejtësi, matet në mungesë frike.
Prandaj, përballë çdo plani të ri, lind natyrshëm pyetja që shoqëron gjithmonë diplomacinë:
A do të arrihet paqja e premtuar?
Kjo është një pyetje që nuk shpreh vetëm skepticizëm, por edhe ndërgjegje historike. Sepse njerëzimi ka mësuar të shpresojë, por edhe të dyshojë.
Gjithsesi, paqja mbetet një ideal i madh, ndoshta më i vështiri për tu realizuar. Por është pikërisht kjo vështirësi që e bën atë të domosdoshme. Ndaj çdo përpjekje për ta arritur paqen, pavarësisht rezultatit, mbetet një akt që sfidon historinë.
